Sinds begin 2026 duikt de term “iXBRL” steeds vaker op in correspondentie van accountants, in nieuwsbrieven van de Belastingdienst en in discussies over de CSRD. Ondernemers en boekhouders die jarenlang gewoon met “XBRL” werkten, vragen zich af: is dit hetzelfde? Moeten wij overstappen? En wat kost dat?
Het korte antwoord: voor de meeste Nederlandse BV's — micro, klein en middelgroot — verandert er niets. Gewone XBRL blijft de standaard voor KVK-deponering via Digipoort. Maar voor grote beursgenoteerde ondernemingen en bedrijven die onder CSRD/IFRS vallen, is iXBRL inmiddels wel degelijk relevant. Dit artikel legt het verschil uit en helpt u bepalen welk formaat op uw situatie van toepassing is.
Wat is het verschil tussen XBRL en iXBRL?
XBRL (eXtensible Business Reporting Language) is een machine-leesbaar formaat. Een XBRL-bestand is technisch correct en volledig verwerkt door computersystemen, maar als u het in een teksteditor opent, ziet u slechts XML-code. Mensen kunnen er niets uit lezen zonder gespecialiseerde software.
iXBRL (inline XBRL) combineert het beste van twee werelden: het is tegelijkertijd een gewone webpagina (HTML) die mensen direct kunnen lezen, en een XBRL-document dat computers kunnen verwerken. De financiële bedragen zijn als HTML zichtbaar, maar achter de schermen zijn ze voorzien van XBRL-tags die machineleesbaar zijn.
Het verschil is te vergelijken met een bijsluiter versus een gecodeerde database. Beide bevatten dezelfde informatie. Maar de bijsluiter is leesbaar voor een patiënt, terwijl de database leesbaar is voor een computersysteem. iXBRL is allebei tegelijk.
| Kenmerk | XBRL | iXBRL |
|---|---|---|
| Leesbaar voor mensen | Nee (alleen met viewer) | Ja (HTML) |
| Leesbaar voor machines | Ja | Ja |
| Bestandsformaat | XML | HTML met XBRL-tags |
| Bestandsgrootte | Klein | Groter (bevat opmaak) |
| Verplicht voor KVK-deponering (micro/klein/middelgroot BV) | Ja | Nee |
| Verplicht voor CSRD/IFRS rapportages | Nee | Ja |
| Gebruik in Nederland | KVK-deponering, Belastingdienst | Beursgenoteerde ondernemingen, CSRD |
Wanneer is iXBRL verplicht in Nederland?
iXBRL is in Nederland verplicht in twee specifieke situaties:
1. Beursgenoteerde ondernemingen met IFRS-rapportage. Europese beursgenoteerde bedrijven zijn al sinds 2020 verplicht hun jaarlijkse financiële rapporten in iXBRL aan te leveren bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM), conform de ESEF-verordening (European Single Electronic Format). Dit gaat om grote beursgenoteerde NV's, niet om reguliere BV's.
2. CSRD-rapportages (Corporate Sustainability Reporting Directive). Grote ondernemingen die onder de CSRD vallen — vanaf boekjaar 2024 voor de grootste bedrijven, stapsgewijs uitgebreid tot 2026 en 2027 — moeten hun duurzaamheidsrapportages in iXBRL-formaat aanleveren. De ESRS-taxonomie (European Sustainability Reporting Standards) vereist het gebruik van inline XBRL zodat de duurzaamheidsdata machineleesbaar is.
Voor gewone KVK-deponering van de jaarrekening via Digipoort geldt dit niet. Daar blijft standaard XBRL de norm.
Wanneer kunt u gewoon XBRL gebruiken?
Voor alle reguliere jaarrekening-deponeringen bij de KVK gebruikt u standaard XBRL. Dit geldt voor:
- Micro-BV's die alleen een beknopte balans deponeren (BW2 Art. 395a)
- Kleine BV's met balans en optionele winst-en-verliesrekening (BW2 Art. 396)
- Middelgrote BV's met volledige jaarrekening (BW2 Art. 397)
- Fiscale aangiften vennootschapsbelasting bij de Belastingdienst
Al deze rapportages verlopen via Digipoort met de NT20-taxonomie en vereisen standaard XBRL. iXBRL is hiervoor niet nodig en wordt ook niet door Digipoort verwacht.
Meer over de grootteklassen en wat u precies moet deponeren leest u in ons artikel micro, klein of middelgroot BV: welke jaarrekening moet u deponeren?
Voordelen van iXBRL vs XBRL
iXBRL heeft een aantal voordelen ten opzichte van standaard XBRL, maar ook enkele nadelen:
Voordelen iXBRL:
- Leesbaar zonder viewer — U kunt een iXBRL-bestand gewoon openen in een browser. Handig voor toezichthouders, aandeelhouders en bestuurders die de data willen inzien.
- Één bestand voor twee doelen — Uw jaarrapport én de gestructureerde data zitten in één document. Geen aparte PDF naast het XBRL-bestand.
- Verplicht voor CSRD — Als u onder CSRD valt, is iXBRL geen keuze maar een verplichting.
Nadelen iXBRL:
- Grotere bestanden — Doordat de opmaak erin zit, zijn iXBRL-bestanden aanzienlijk groter dan gewone XBRL-bestanden.
- Complexere aanmaak — iXBRL genereren vereist meer gespecialiseerde software. De kosten voor softwareleveranciers zijn hoger.
- Overkill voor kleine BV's — Voor een micro-BV met tien balansposten is iXBRL meer dan nodig.
Praktische richtlijn: Voor de meeste Nederlandse BV's (micro, klein en middelgroot) is standaard XBRL het juiste en vereiste formaat voor KVK-deponering via Digipoort. iXBRL is relevant als u beursgenoteerd bent of onder CSRD/IFRS valt. Twijfelt u? Vraag uw accountant of kijk in de vereisten van het entrypoint dat op uw grootteklasse van toepassing is.
Welk formaat moet uw BV gebruiken?
De beslissing is eenvoudig te maken aan de hand van twee vragen:
- Bent u beursgenoteerd (notering op Euronext of andere Europese beurs)? Dan bent u verplicht uw jaarlijkse financieel rapport in iXBRL (ESEF-formaat) aan te leveren bij de AFM. Uw jaarrekening bij de KVK deponeert u alsnog in standaard XBRL via Digipoort.
- Valt u onder de CSRD-verplichting? Grote niet-beursgenoteerde bedrijven (meer dan 250 medewerkers en meer dan €50 miljoen omzet) moeten vanaf boekjaar 2025 duurzaamheidsrapportages in iXBRL publiceren. De KVK-jaarrekening blijft gewoon XBRL.
Als u op beide vragen “nee” antwoordt — wat voor de overgrote meerderheid van Nederlandse BV's het geval is — heeft u met iXBRL niets te maken. Uw KVK-deponering gaat gewoon in standaard XBRL via Digipoort.
Veelgestelde vragen over iXBRL en XBRL
Is iXBRL duurder dan XBRL?
Doorgaans wel. iXBRL vereist software die zowel de HTML-opmaak als de XBRL-tags correct genereert en synchroniseert. Dit stelt hogere eisen aan softwareleveranciers, wat zich vertaalt in hogere kosten. Voor reguliere KVK-deponering is dit niet relevant, want u gebruikt gewoon XBRL.
Accepteert Digipoort beide formaten?
Digipoort accepteert voor reguliere KVK-jaarrekeningen standaard XBRL (NT20-taxonomie). iXBRL is geen ondersteund formaat voor het huidige Digipoort-kanaal voor jaarrekening-deponering. Dien u een iXBRL-bestand in via Digipoort, dan wordt dit afgewezen.
Kan ik XBRL omzetten naar iXBRL?
Technisch is het mogelijk om de data uit een XBRL-bestand in een iXBRL-document te verwerken, maar dit is niet triviaal: iXBRL vereist ook een HTML-presentatielaag. Er is geen eenvoudig conversiepad. In de praktijk genereert u iXBRL direct vanuit uw boekhoudsysteem of rapportage-software.
Wat is het verband met CSRD en ESRS?
De CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) verplicht grote ondernemingen tot duurzaamheidsrapportage. De ESRS (European Sustainability Reporting Standards) definiëren de inhoud. Het vereiste format voor die rapportages is iXBRL op basis van de ESRS-taxonomie. Dit is een andere taxonomie dan de NT20 — en staat los van de KVK-deponering.
SBR direct genereert standaard XBRL
SBR direct genereert standaard XBRL op basis van de meest recente NT20-taxonomie. Dat is precies het formaat dat Digipoort vereist voor KVK-deponering en dat de Belastingdienst verwacht voor de fiscale aangifte. Voor de overgrote meerderheid van onze gebruikers — micro, kleine en middelgrote BV's — is dit het correcte formaat.
Bent u een grote beursgenoteerde onderneming of valt u onder CSRD? Dan heeft u voor die specifieke rapportages gespecialiseerde CSRD-software nodig. Uw reguliere KVK-jaarrekening kunt u gewoon via SBR direct verwerken. Bekijk onze tarieven of lees meer over wat XBRL precies is.